AB OVO · Diagnostyka
Diagnostyka psychologiczna
Rzetelna ocena psychologiczna pomaga lepiej zrozumieć zgłaszane trudności, uporządkować obserwacje i zaplanować dalsze kroki. Zakres badania dobierany jest indywidualnie do celu konsultacji.
Kiedy warto rozważyć diagnozę?
Badanie psychologiczne może pomóc w lepszym rozumieniu utrzymujących się trudności, funkcjonowania emocjonalnego i poznawczego lub pytań dotyczących określonych obszarów funkcjonowania. Wskazaniem do konsultacji może być m.in. podejrzenie ADHD u osoby dorosłej, potrzeba pogłębionej oceny osobowości albo konieczność uporządkowania obrazu zgłaszanych objawów.
Dobór procedury zależy od pytania diagnostycznego, wywiadu i dostępnych informacji. Żaden pojedynczy kwestionariusz nie powinien być traktowany jako samodzielna podstawa rozpoznania.
Narzędzia diagnostyczne
MMPI-2
Rozbudowany kwestionariusz wykorzystywany do oceny różnych aspektów funkcjonowania osobowości i obrazu klinicznego. Interpretacja wymaga uwzględnienia kontekstu oraz pozostałych danych z badania.
DIVA-5
Ustrukturyzowany wywiad wspierający ocenę objawów ADHD u osób dorosłych, z uwzględnieniem objawów w dzieciństwie i obecnym funkcjonowaniu.
SCID-5-PD
Ustrukturyzowany wywiad służący ocenie kryteriów zaburzeń osobowości. Wyniki interpretuje się w połączeniu z wywiadem i innymi istotnymi informacjami.
MOXO
Komputerowy test ciągłego wykonywania wykorzystywany do oceny wybranych aspektów uwagi i reakcji na bodźce. Sam wynik nie przesądza o rozpoznaniu ADHD.
Test Matryc Ravena
Narzędzie do oceny rozumowania niewerbalnego i wnioskowania na podstawie relacji między elementami wzrokowymi. Dobór wersji zależy od celu i warunków badania.
EPQ-R
Kwestionariusz osobowości Eysencka, służący do oceny wybranych wymiarów osobowości. Wynik omawia się w kontekście innych danych diagnostycznych.
Pozostałe narzędzia psychometryczne
W zależności od pytania diagnostycznego możliwe jest również wykorzystanie innych standaryzowanych testów i kwestionariuszy, w tym narzędzi wydawanych przez Polską Pracownię Testów Psychologicznych PTP. Ostateczny dobór metod zależy od celu badania, właściwości psychometrycznych narzędzia, wieku osoby badanej i zasad stosowania testu. Dostępność konkretnego narzędzia oraz możliwość jego zastosowania są każdorazowo weryfikowane przed badaniem.
Diagnostyka ADHD u dorosłych
Diagnostyka ADHD u osoby dorosłej obejmuje całościową ocenę objawów, ich historii oraz wpływu na codzienne funkcjonowanie. Szczególne znaczenie ma ustalenie, czy trudności występowały już w dzieciństwie i czy obecnie pojawiają się w więcej niż jednym obszarze życia, na przykład w pracy, nauce lub relacjach.
Co może obejmować badanie?
- DIVA-5 — ustrukturyzowany wywiad dotyczący objawów ADHD w dzieciństwie i dorosłości.
- CAARS — kwestionariusze oceniające objawy ADHD i związane z nimi trudności, stosowane zgodnie z przeznaczeniem danej wersji narzędzia.
- MOXO — komputerowa ocena wybranych aspektów uwagi i reakcji na bodźce.
- MMPI-2 lub inne narzędzia uzupełniające — dobierane, gdy pomagają szerzej ocenić funkcjonowanie psychiczne lub różnicować możliwe przyczyny zgłaszanych trudności.
W zależności od sytuacji diagnostyka może obejmować także rozmowę kliniczną, analizę dostępnej dokumentacji oraz informacje o funkcjonowaniu w różnych okresach życia. Nie każda osoba wymaga wykonania wszystkich wymienionych testów — zakres badania ustalany jest indywidualnie.
Ważne: pojedynczy test ani sam wynik kwestionariusza nie przesądza o rozpoznaniu ADHD. Wnioski formułuje się na podstawie całości zebranych danych, z uwzględnieniem innych możliwych przyczyn trudności. W razie potrzeby wskazana może być konsultacja psychiatryczna.
Jak przebiega proces diagnostyczny?
- Rozmowa wstępna — określenie celu badania i zgłaszanych trudności.
- Dobór narzędzi — wybór odpowiednich wywiadów, kwestionariuszy lub testów.
- Badanie i analiza — przeprowadzenie procedur zgodnie z ich zasadami oraz interpretacja danych w kontekście wywiadu.
- Omówienie wniosków — przedstawienie wyników, ograniczeń badania i możliwych dalszych kroków.
Co otrzymujesz?
Zakres informacji zwrotnej i ewentualnej opinii ustalany jest przed rozpoczęciem badania. Wnioski powinny odzwierciedlać uzyskane dane, uwzględniać ograniczenia zastosowanych metod i odpowiadać na uzgodnione pytanie diagnostyczne.
Chcesz zapytać o badanie?
Skontaktuj się, aby omówić cel konsultacji i ustalić, jaka forma diagnostyki może być odpowiednia.
Informacje na stronie mają charakter ogólny. Zakres i wnioski z badania ustala się indywidualnie; narzędzia diagnostyczne nie zastępują pełnej oceny klinicznej.